{"id":5198,"date":"2025-06-10T05:26:00","date_gmt":"2025-06-10T05:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/?p=5198"},"modified":"2026-04-29T10:59:44","modified_gmt":"2026-04-29T10:59:44","slug":"adgengi-er-lykill-ad-sjalfstaedi-thatttoku-og-virkni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/adgengi-er-lykill-ad-sjalfstaedi-thatttoku-og-virkni\/","title":{"rendered":"Accessibility is key to independence, participation and functioning"},"content":{"rendered":"<p>A\u00f0gengi og hj\u00e1lpart\u00e6ki eru j\u00f6fnunart\u00e6ki, sem stu\u00f0la a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 t.d. hreyfihamla\u00f0 f\u00f3lk hafi t\u00e6kif\u00e6ri til jafns vi\u00f0 a\u00f0ra til a\u00f0 stunda \u00fativist og \u00ed\u00fer\u00f3ttir, sk\u00f3la, vinnu e\u00f0a einfaldlega sj\u00e1 um barni\u00f0 sitt og taka \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00feess l\u00edfi \u00e1 s\u00f6mu forsendum og \u00f3fatla\u00f0ir foreldrar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c9g hef kynnst f\u00f3lki sem er umhuga\u00f0 um gott a\u00f0gengi, \u00fea\u00f0 f\u00f3lk hefur \u00e1tta\u00f0 sig \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00f6ll geta or\u00f0i\u00f0 hreyfih\u00f6mlu\u00f0 \u00e1 l\u00edfslei\u00f0inni, um skemmri t\u00edma e\u00f0a varanlega og \u00fe\u00e1 skiptir a\u00f0gengi \u00f6llu m\u00e1li. \u00c9g hef l\u00edka kynnst \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lki finnist krafa um a\u00f0gengi ekki eiga r\u00e9tt \u00e1 s\u00e9r ,,\u00fea\u00f0 s\u00e9 aldrei h\u00e6gt a\u00f0 gera alla sta\u00f0i a\u00f0gengilega\u2018\u2018. Sl\u00edk hugsun er \u00fer\u00f6ngs\u00fdn og til a\u00f0 breyta henni \u00fearf vi\u00f0horfsbreytingu.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u00f0 erum sex f\u00e9l\u00f6g sem st\u00f6ndum a\u00f0 A\u00f0gengisstrollinu vitundarvakning um a\u00f0gengism\u00e1l, sem fer fram \u00ed dag. Vi\u00f0 h\u00f6fum \u00fea\u00f0 sameiginlegt a\u00f0 f\u00e9lagsf\u00f3lki\u00f0 er, e\u00f0a ver\u00f0ur hreyfihamla\u00f0. F\u00e9l\u00f6gin eru MS, MND, CP, SEM, GIGT og SJ\u00c1LFSBJ\u00d6RG sem standa a\u00f0 vitundarvakningu um mikilv\u00e6gi a\u00f0gengis a\u00f0 \u00f6llum svi\u00f0um samf\u00e9lagsins.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00f0gengi, er svo l\u00edti\u00f0 or\u00f0 um svo st\u00f3ran og mikilv\u00e6gan \u00fe\u00e1tt \u00ed l\u00edfi allra manneskja. Vi\u00f0 f\u00e6\u00f0umst flest \u00ed heiminn me\u00f0 \u00feau sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u r\u00e9ttindi a\u00f0 f\u00e6turnir beri okkur yfir n\u00e6r allar hindranir sem \u00e1 vegi okkar ver\u00f0a og vi\u00f0 \u00feurfum ekki a\u00f0 velta \u00fev\u00ed fyrir okkur hvort vi\u00f0 komumst upp \u00e1 n\u00e6stu gangst\u00e9tt, hvort vi\u00f0 getum k\u00edkt \u00ed heims\u00f3kn til \u00f6mmu og afa, til vina okkar, foreldra, barna e\u00f0a systkina, \u00ed b\u00ed\u00f3, bakar\u00edi\u00f0 e\u00f0a \u00e1 n\u00e6sta leikv\u00f6ll, e\u00f0a getum n\u00fdtt salerni. Vi\u00f0 h\u00f6fum nefnilega FLEST \u00feennan innbygg\u00f0a og sj\u00e1lfsag\u00f0a a\u00f0gengisr\u00e9tt sem samf\u00e9lagi\u00f0 hefur b\u00fai\u00f0 okkur.<\/p>\n\n\n\n<p>Flest, sag\u00f0i \u00e9g, af \u00fev\u00ed a\u00f0 svo eru \u00fea\u00f0 vi\u00f0 sem sl\u00f6sumst e\u00f0a veikjumst e\u00f0a h\u00f6fum me\u00f0f\u00e6dda hreyfih\u00f6mlun, og vi\u00f0 erum ekki f\u00e1mennur h\u00f3pur. Sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0 r\u00e9ttindi eru \u00fev\u00ed ekki svo sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0. \u00dea\u00f0 er s\u00e1rt a\u00f0 hafa ekki a\u00f0gengi, a\u00f0 geta ekki teki\u00f0 \u00fe\u00e1tt \u00ed allskonar starfi, fer\u00f0um og samveru, atvinnul\u00edfi e\u00f0a n\u00e1mi vegna a\u00f0gengisleysis. H\u00f6fnunartilfinning er fylgifiskur margra sem n\u00fdta t.d. hj\u00f3last\u00f3l \u00ed daglegu l\u00edfi, og gremja yfir \u00fev\u00ed a\u00f0 hafa ekki a\u00f0gengi ver\u00f0ur l\u00edka hluti af tilverunni \u00dea\u00f0 er vont a\u00f0 upplifa a\u00f0 vera illa teki\u00f0 og m\u00e6ta f\u00e1l\u00e6ti \u00feegar a\u00f0gengis\u00fearfir eru \u00fatsk\u00fdr\u00f0ar, og erfitt a\u00f0 upplifa a\u00f0 a\u00f0rir telji mig ekki \u00feurfa a\u00f0gengi a\u00f0 b\u00fa\u00f0inni sinni, a\u00f0 veitingasta\u00f0num s\u00ednum e\u00f0a \u00f6\u00f0ru sem almenningur n\u00fdtur. Hj\u00e1lpart\u00e6ki eru okkur frelsun og a\u00f0gengi, okkar lei\u00f0 til sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0is. Mikilv\u00e6gi a\u00f0gengis er gr\u00ed\u00f0arlegt.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00f0gengi a\u00f0 samf\u00e9lagi \u00ed heild er eitthva\u00f0 sem \u00f6ll gr\u00e6\u00f0a \u00e1, \u00fea\u00f0 er nefnilega g\u00f3\u00f0ur \u201a,bisniss\u2018\u2018 a\u00f0 \u00fej\u00f3nusta s\u00e9 a\u00f0gengileg og hindrunarlaus. \u00dea\u00f0 kostar ekki meira a\u00f0 hafa a\u00f0gengi a\u00f0 mannger\u00f0u umhverfi, en \u00fea\u00f0 krefst breytts hugsunarh\u00e1ttar og annarrar n\u00e1lgunnar. \u00dea\u00f0 krefst vi\u00f0horfsbreytingar. A\u00f0gengi er lykill a\u00f0 sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i, \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku og virkni, svo einfalt er \u00fea\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cd dag hefur einstaklingur sta\u00f0i\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 rampa upp \u00cdsland og n\u00fa h\u00f6fum vi\u00f0 sem erum hreyfih\u00f6mlu\u00f0 a\u00f0gengi a\u00f0 n\u00e6r 2000 fleiri st\u00f6\u00f0um en \u00e1ri\u00f0 2021. Samt er enn \u00fe\u00f6rf \u00e1 vitundarvakningu um a\u00f0gengi \u00fev\u00ed enn eru sundlaugar \u00f3a\u00f0gengilegar, enn eru verslanir og fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustusta\u00f0ir \u00f3a\u00f0gengilegir, enn eru vinnusta\u00f0ir og sk\u00f3lah\u00fasn\u00e6\u00f0i \u00f3a\u00f0gengilegt og enn er ekki a\u00f0gengi a\u00f0 \u00ed\u00fer\u00f3ttav\u00f6llum, t\u00f3nlistarh\u00fasum og \u00edb\u00fa\u00f0arh\u00fasn\u00e6\u00f0i og almenningssamg\u00f6ngur eru meira a\u00f0 segja enn \u00f3a\u00f0gengilegar. Svo enn \u00fearf a\u00f0 vekja athygli \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 a\u00f0gengi \u00e1 a\u00f0 vera fyrir \u00f6ll, \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 er allra hagur.<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u00deur\u00ed\u00f0ur Harpa Sigur\u00f0ard\u00f3ttir forma\u00f0ur Sj\u00e1lfsbjargar Landssambands hreyfihamla\u00f0ra.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20252737363d\/adgengi-er-lykill-ad-sjalfstaedi-thatttoku-og-virkni\"><em>Greinin birtist fyrst \u00e1 V\u00edsi \u00feann 10.j\u00fan\u00ed 2025<\/em><\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u00f0gengi og hj\u00e1lpart\u00e6ki eru j\u00f6fnunart\u00e6ki, sem stu\u00f0la a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 t.d. hreyfihamla\u00f0 f\u00f3lk hafi t\u00e6kif\u00e6ri til jafns vi\u00f0<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":5184,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_theme","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[55],"tags":[],"class_list":["post-5198","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-frettir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5198","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5198"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13342,"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5198\/revisions\/13342"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sjalfsbjorg.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}